Śnieg, deszcz, mgła, prędkość, brawura, splot nieszczęśliwych zdarzeń… To wszystko może przyczynić się do wypadku komunikacyjnego. Jeśli jesteś uczestnikiem lub świadkiem takiego wypadku, powinieneś wiedzieć, w jaki sposób się zachować. Podjęcie właściwych działań może nie tylko ułatwić pracę służbom ratunkowym, ale wręcz ocalić czyjeś życie…

Jeśli znaleźliśmy się na miejscu wypadku komunikacyjnego, fundamentalnym elementem jest zadbanie o bezpieczeństwo nasze oraz innych uczestników zdarzenia. Trzeba pamiętać, że każdy wypadek jest inny, trudno zatem o uniwersalny schemat, który będzie można zastosować w każdej sytuacji. Niemniej jednak, powinniśmy przyswoić poniższe zasady, by na miejscu zdarzenia nie być w gronie gapiów, ale osób ratujących życie innych. Starajmy się zatem postępować według następujących kroków:

I. Zabezpiecz miejsce zdarzenia:

Zaparkuj pojazd przed miejscem wypadku. Oceń sytuację i pozostaw samochód w bezpiecznej odległości, na wypadek np. eksplozji. Zaciągnij hamulec ręczny, potem zabierz apteczkę, telefon i ewentualnie gaśnicę. Nocą załóż na siebie kamizelkę odblaskową, coś jasnego lub przyczep sobie jakiś element odblaskowy. Używaj latarki, najlepiej czołowej, dzięki czemu będziesz miał obie ręce do dyspozycji. Stosuj ogólne zasady bezpieczeństwa oraz dobrze oznacz miejsce zdarzenia np. również za pomocą świec chemicznych. Zadbaj, aby inne osoby również były widoczne oraz miały podstawową ochronę osobistą – rękawiczki lateksowe. Włącz światła awaryjne oraz ustaw trójkąty ostrzegawcze. Następnie oceń wypadekPostaraj się określić liczbę poszkodowanych, ich stan (przytomny/nieprzytomny). Zadzwoń pod numer alarmowy 112! Wezwanie odpowiedniej pomocy jest sprawą podstawową. Postaraj się zrobić to sam lub wyznać osobę, która ma to zrobić.

II. Podejmij czynności ratownicze:

Postaraj się dokonać selekcji poszkodowanych. Oczywiście należy udzielić pomocy wszystkim poszkodowanym, ale w pierwszej kolejności oczywiście osobom najciężej rannym. Ważne jest także określenie liczby poszkodowanych. Taką informację należy przekazać służbom ratunkowym. 

Następnie przystąp do udzielania pierwszej pomocy. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić lub boisz się, że zrobisz komuś krzywdę, udrożnienie górnych dróg oddechowych (przez odchylenie głowy do tyłu) oraz tamowanie krwotoków to priorytety, aby podtrzymać kogoś przy życiu do przyjazdu wyspecjalizowanych jednostek. Jeśli w jakimś przypadku doszło do zatrzymania akcji serca, należy przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej. W wypadkach komunikacyjnych zawsze należy podejrzewać uraz kręgosłupa, dlatego ważne jest, aby wykonywać czynności ratujące w pozycjach zastanych, by nie spowodować pogorszenia urazu kręgosłupa. Gdy poszkodowany znajduje się w pojeździe, trzeba go wyciągnąć stosując tzw. chwyt Rauteka. W tym celu trzeba ustawić się za plecami ratowanego i włożyć ręce pod jego pachy. Jedną ręką chwyta się nadgarstek poszkodowanego, a drugą jego łokieć. Głowa ratowanego podtrzymywana jest przez klatkę piersiową osoby ratującej. Trzeba pamiętać, że jeśli wypadkowi ulega motocyklista, nie należy ściągać z głowy kasku. Tę czynność wykonuje się jedynie, gdy poszkodowany nie oddycha, pojawiają się wymioty lub nastąpiła utrata przytomności. Ważne też, by kask zdejmowały dwie osoby – jedna podtrzymuje szyję poszkodowanego, druga delikatnie zdejmuje kask. Poszkodowanego należy ułożyć w pozycji płaskiej na plecach na równym podłożu. Następnie trzeba usunąć ciała obce z jamy ustnej, np. krew, wymiociny, pokarm (jeśli takie występują). W tym celu głowę poszkodowanego należy przechylić na bok, odciągnąć kąciki ust w dół, aby mogły wypłynąć płyny, po czym za pomocą palca lub chusteczki higienicznej oczyścić jamę ustną. Następnie należy odchylić głowę poszkodowanego do tyłu i w takiej pozycji wykonać resuscytację, działając w schemacie – 2 oddechy i 30 uciśnięć klatki piersiowej. Wdechy powinny być wykonywane z stosowaniem maseczki ratowniczej. Jeśli to możliwe, załóż także rękawiczki ochronne. Osobom rannym opatrz rany i jeśli to konieczne, zabezpiecz przed wychłodzeniem. Użyj do tego folii termoizolacyjnej NRC, srebrną stroną ekranu do ciała poszkodowanego. Czynności ratunkowe należy wykonywać do czasu przyjazdu służb ratunkowych. 

Pamiętaj, że każda osobą będąca świadkiem wypadku komunikacyjnego, zobowiązana jest do udzielenia pierwszej pomocy i jest to uregulowane prawnie. Odstąpić od udzielania pomocy można jedynie w przypadkach, gdy zagrożone jest życie osoby ratującej, poszkodowany wymaga zabiegu lekarskiego albo wypadek ma miejsce w warunkach, w których możliwa jest natychmiastowa pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego wyszkolonej.