Chyba każdemu z nas zdarzyło się przynajmniej raz w życiu czymś oparzyć. Bez względu na to, co było przyczyną zdarzenia, działanie jest właściwie takie samo, czyli schładzanie oparzonego miejsca. W jaki sposób i co jeszcze możemy zrobić udzielając pierwszej pomocy osobie oparzonej?

Oparzenia klasyfikuje się według stopni:
Oparzenie I stopnia obejmuje wyłącznie naskórek i charakteryzuje się bolesnym zaczerwienieniem na powierzchni skóry. Towarzyszy mu obrzęk, ale nie pojawiają się pęcherze. Wyleczenie zwykle następuje po kilku dniach i nie pozostawia śladów ani blizn. Oparzenie II stopnia dotyczy zarówno naskórka, jak i części skóry. W tym przypadku, w ciągu pierwszych 24 godzin, pojawiają się pęcherze. Ten stopień charakteryzuje się większą bolesnością i dłuższym czasem gojenia. Oparzenia I lub II stopnia zwane są oparzeniami lekkimi, pod warunkiem, że obejmują nie więcej niż 1-2% powierzchni ciała. Oparzenie III stopnia obejmuje całą grubość skóry. Staje się ona martwa i nie reaguje na dotyk lub ukłucie, w związku z tym, że dochodzi do uszkodzenia receptorów czuciowych.  Dotkliwy ból odczuwalny jest jedynie na obrzeżach oparzenia, zaś samo miejsce oparzenia nie boli. Nie występują pęcherze, rany są suche, śnieżnobiałe lub barwy szarawej. Wyleczenie oparzeń III zawsze jest długotrwałe, częściowe, a na skórze pozostają zwykłe rozległe, głębokie blizny. Oparzenia IV stopnia obejmuje głębsze struktury (mięśnie i kości). Następuje zwęglenie, całkowita martwica tkanek, w tym nawet kości. Czasami IV stopień oparzeń jest klasyfikowany jako najpoważniejsza odmiana oparzeń III stopnia. Dochodzi wówczas do odsłonięcia narządów wewnętrznych.

Ponadto, oparzenie dzielimy na:
Oparzenia termiczne  – spowodowane działaniem wysokich temperatur np. oparzenia wrzątkiem, parą wodną, pryskającym olejem, żelazkiem,  otwartym ogniem.
Oparzenia chemiczne – spowodowanie kontaktem ze żrącymi substancjami chemicznym, np., odkamieniaczami, środkami do udrażniania rur, kwasem z akumulatora.
Oparzenia elektryczne, czyli porażenia prądem, którego źródłem jest zwykle domowa lub przemysłowa instalacja elektryczna lub piorun. Oparzenia tego rodzaju nie zawsze powodują utratę przytomności.
Oparzenia radiacyjne są wynikiem promieniowania. Najpowszechniejsze z nich to oparzenia słoneczne, ale również oparzenia promieniami RTG .

Co zrobić, gdy dojdzie do oparzenia? 

Kiedy udzielamy pierwszej pomocy osobie oparzonej, zawsze w pierwszej kolejności musimy pamiętać o zapewnieniu bezpieczeństwa ratującemu! Należy zaopatrywać chorego zawsze w bezpiecznym miejscu. Jeśli doszło do lekkiego oparzenia, chłodzimy poparzoną skórę zgodnie z zasadą „trzech piętnastek”, czyli przez 15 minut polewamy ranę wodą o temperaturze ok. 15 st. C, z wysokości ok. 15 centymetrów. Pamiętajmy, by nie polewać bezpośrednio miejsca oparzenia, ale powyżej! Działając w ten sposób, ochładzamy ciało, unikając dalszego uszkodzenia, i zatrzymując przegrzewanie tkanek. Nie schładzajmy poszkodowanego lodem, ani nie zanurzajmy go w lodowatej wodzie, by go nie przeziębić. Po schłodzeniu skóry, ranę należy zabezpieczyć opatrunkiem hydrożelowym, lub jałowym gazikiem, a następnie lekko owinąć bandażem. Pod żadnym pozorem nie można smarować rany tłuszczem, żadnymi przypadkowymi maściami, ani polewać alkoholem. Możemy natomiast zastosować leki dedykowane oparzeniom, polecone przez lekarza lub farmaceutę. Nie należy także samodzielnie przekłuwać pęcherzy, bo może dojść do zakażenia. Tę czynność, może wykonać wyłącznie osoba wykwalifikowana. 

Jeśli doszło do ciężkich oparzeń II i III stopnia, czyli takich, które obejmują 10% ciała lub więcej (przyjmując, że 1% powierzchni ciała, to mniej więcej wielkość dłoni osoby poszkodowanej), należy udać się na SOR lub wezwać pogotowie ratunkowe. Próby samodzielnego leczenia takich obrażeń ciała, mogę spowodować zaostrzenie dolegliwości i pogłębić ból.  Kiedy dokładnie należy dzwonić pod numer alarmowy 112 lub 999?
– kiedy doszło do rozległych oparzeń twarzy lub szyi, mogących prowadzić do utraty oddechu;
– gdy poparzone są genitalia;
– jeżeli doszło do poparzenia III stopnia lub gdy powierzchnia oparzenia zajmuje więcej niż 10% powierzchni ciała;

Jeszcze jedna ważna zasada – jeśli ubranie na poszkodowanym pali się bądź tli, pod żadnym pozorem nie należy gasić go gaśnicą. Możemy zrobić to używając grubej tkaniny, np. koca gaśniczego. W ten sposób, odetniemy dopływ tlenu do ognia i bezpiecznie go ugasimy.